معماری سازمانی و طراحی سيستم هاي اطلاعات استراتژيک

EA & DSIS

Enterprise Architecture & Designing Strategic Information Systems

معماری سازمانی

معماری سازمانی رویکردی جامع و یکپارچه است که جنبه‌ها و عناصر  و سیستم های مختلف سازمان را با نگاه مهندسی، تفکیک و تحلیل می‌نماید و شامل مجموعه مستندات، مدل‌ها، استانداردها و اقدامات اجرایی برای تحول از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب با محوریت فناوری اطلاعات است که در قالب یک طرح مشخص اجرا شده و سپس به صورت مداوم توسعه و بروزرسانی می‌شود. معماری سازمانی یک نقشه سازمانی است که با تشریح ساختار مأموریت، اهداف و ارزش های بنیادین سازمانی اطلاعات مورد نیاز سازمان و فناوری‌های لازم برای پشتیبانی از آنها و سیستم هایی که در تعامل ساختار سازمانی دست یابی به اهداف و ماموریت ها را میسر می نمایند، معین نموده؛ و فرآیند گذار برای پیاده‌سازی این سیستم ها و فناوری‌ها را تعریف می‌کند. ضرورت تغییر و به روز بودن، کیفیت گرایی و شتابی که در تغییرات وجود دارد، شرایطی را فراهم می نماید که ما را به سوی استفاده از معماری سازمانی سوق می دهد. معماری سازمانی عاملی تعیین کننده در موفقیت یا شکست یک سازمان، ابزار یکپارچگی فناوری اطلاعات و مهیا کننده مزیت برای سازمان در عرصه رقابت شدید با رقبا است. به بیانی دیگر معماری سازمانی ساختار کلی نظام برنامه‌ریزی فناوری اطلاعات است که از به‌کارگیری بهینه فناوری اطلاعات جهت نیل به استراتژی‌های کسب‌وکار حاصل می‌شود. معماری سازمانی، آینده سازمان در زمینه های کسب‌وکار، برنامه‌ها، اطلاعات و تکنولوژی را ترسیم می‌کند، که معمولا شامل نقشه‌های فنی برای تعریف قانونمند و کامل وضعیت موجود (خط مبنا) سازمان و نحوه دستیابی به محیط مطلوب مورد نظر شرکت یا سازمان است، معماری سازمانی ابزاری کامل برای  پیاده‌سازی است بین استراتژی‌های سازمان و نگرشی کلان به مأموریت‌ها و وظایف سازمانی، فرآیندهای کاری، موجودیت‌های اطلاعاتی، شبکه‌های ارتباطی، سلسله‌مراتب و ترتیب انجام کارها در یک سازمان با هدف ایجاد سیستم‌های اطلاعاتی یکپارچه و کارآمد است.

هدف از طراحی معماری سازمانی

هدف از طراحی معماری سازمانی تهیه یک برنامه کاری در لایه های معماری اطلاعات، معماری کاربردها و معماری فناوری است. این برنامه نحوه همراستایی فناوری اطلاعات با اهداف و فرآیندهای سازمان یا شیوه استفاده صحیح از فناوری اطلاعات توسط سازمان‌ها و در نهایت دستیابی به یک طرح جامع فناوری اطلاعات را تشریح می کند.

مزایای معماری سازمانی

  • ایجاد بینش و زبان مشترک برای بررسی و تحلیل تعاملات و ارتباطات سازمانی
  • ترسیم ارتباط و مدیریت تاثیر تغییرات در سازمان
  • توانمند کردن نوآوری
  • استاندارد سازی و کاهش ریسک
  • کاهش هزینه و پیچیدگی های فناوری اطلاعات
  • بهبود فرایندها و قابلیت های سازمان
  • تحقق استراتژی و تحول در سازمان

طراحی سيستم هاي اطلاعات استراتژيک

امروزه مديران ارزش رقابتي و استراتژيکي سيستم‌هاي اطلاعاتي را در سازمان ها بخوبي تشخيص مي‌دهند. در ميان سرمايه‌هاي يک سازمان اعم از نيروي انساني، سرمايه‌هاي مالي، ماشين‌آلات و تجهيزات، اطلاعات با ارزش‌ترين آنهاست و اين مسأله به‌اين دليل است که تمام امکانات فيزيکي و محيطي از طريق اطلاعات توجيه مي‌شوند. اطلاعات مي تواند بصورت استراتژيکي مورد استفاده قرار گيرد و امتيازات قابل رقابت براي سازمان کسب کند يا زمينه‌هاي رقابت را بين سازمان‌ها تغيير دهد و امتيازات قابل توجهي براي سازمان کسب کند و زمينه‌هاي رقابت را بين سازمان‌ها گسترش دهد. همانطور که امروزه در جهان شاهد هستيم، استفادة بهينه از اطلاعات است که صنايع را متحول ساخته و فرصت‌هاي جديد بازرگاني را براي آنها پديد مي‌آورد. لذا ضروري به نظر مي رسد که يک سازمان بايد بتواند سيستم اطلاعاتي را ايجاد کند تا قادر باشد نيازهاي اکثريت را در درون سازمان برآورده‌ سازد و بتواند برنامه ها و استراتژي هاي سازمان را پشتيباني نمايد.

سيستم هاي اطلاعات استراتژيک، استفاده خلاق از سيستم هاي اطلاعاتي در راستاي پشتيباني از استراتژيهاي رقابتي شرکت با هدف رسيدن به رقباي تجاري و يا کسب برتري در مقابل آنها است. بطور کلي مي توان گفت هر سيستم اطلاعاتي (دستي يا کامپيوتري) که بتواند موقعيت رقابتي سازمان را پشتيباني کند يا به هر ترتيبي براي سازمان مزيت رقابتي ايجاد نمايد مي تواند يک سيستم اطلاعات استراتژيک باشد. ممکن است بعضي از سيستم هاي اطلاعاتي و فنآوري اطلاعات مورد استفاده سازمان قرار گيرند ولي براي آن مزيت رقابتي ايجاد نکنند. بنابراين اين سيستم هاي اطلاعاتي و فنآوري اطلاعات جزء سيستم هاي اطلاعات استراتژيک نمي باشند.

موارد عمده زیر سیستمهای، یک سیستم اطلاعاتی استراتژیک که باید از یکپارچگی کامل برخوردار باشند:

  • سیستم پردازش تراکنشها (TPS)
  • سیستم اطلاعات مدیریت (MIS)
  • سیستم پشتیبان تصمیم گیری (DSS)
  • سیستم اطلاعاتی اجرایی (EIS)

یکی از نقاط کلیدی فرآیند معماری سازمانی برنامه‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات است. برنامه‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات شامل تعیین چشم‌اندازها و اهداف مأموریتی، مطالعه تطبیقی، تعیین نیازمندی‌های راهبردی و تهیه سند راهبردی فناوری اطلاعات است. در این فرآیند نسبت به استخراج چشم‌انداز، اهداف درازمدت و کوتاه‌مدت و فرصت‌های سازمان در حوزه فناوری اطلاعات اقدام می‌شود. برنامه‌ریزی راهبردی فناوری راهنمای اصلی و هدایت‌گر معماری سازمانی محسوب می‌شود. به دليل اهميت انعطاف پذيري سازمانها در برابر فشارهاي بيروني نظير تغيير ماهيت کسب و کار، تغيير مأموريتها و ساختار هاي سازماني وتغييرات سريع تکنولوژي نياز به يک چارچوب و راهنماي مناسب براي طراحي وپياده سازي سيستم هاي اطلاعات استراتژيک منعطف که حداکثر سازگاري را باشرايط ذکر شده داشته باشد ضروري است. مي توان ضرورت معماري سيستم هاي اطلاعات استراتژيک را در ظهور سازمانهاي بزرگ، نياز به طراحي و توسعه سيستم هاي اطلاعاتي پيچيده ، ظهور سيستم هاي اطلاعاتي به منظور خاص و انعطاف پذيري سيستم هاي اطلاعات استراتژيک در برابر فشار هاي بيروني وارده بر سازمان که ناشي از تغيير وتحولات در شيوه کسب وکار ،رقبا ، عرضه کنندگان ، مشتريان و بطور کلي تمامي تأثير گذاران بر سازمان و تغييرات سريع فنآوري اطلاعات ارزيابي کرد.

اغلب مسائل و فرصتهای زیادی وجود دارد که هر یک می‌تواند منشاء ایجاد یک سیستم اطلاعاتی جدید قرار گیرد، که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نیاز به بهبود عملکردها
  • نیاز به تسهیل کنترل اطلاعات (یا داده‌ها)
  • نیاز به صرفه جویی بیشتر یا کنترل هزینه
  • نیاز به  کنترل و امنیت اطلاعات
  • نیاز به بهبود کارایی افراد یا ماشینها
  • نیاز به بهبود خدمات ارائه شده به مشتریان، شرکاء، کارکنان و نظایر آنها

طیف خدمات در ارتباط با موضوعات ذکر شده، بسته به نیاز هر سازمان یا شرکت می تواند یک پروژه کامل معماری سازمان تا طراحی سیستم های اطلاعات استراتژیک باشد. ما در این زمینه بر مبنای نیازتان به شما کمک خواهیم نمود.

 

موسسه مشاوره مدیریت قدر پارسیان آماده طراحی «معماری سازمانی و سیستم های اطلاعاتی استراتژیک» سازمان های دولتی و خصوصی با مناسب ترین هزینه و بهترین کیفیت است.