مدیریت تولید و عملیات

MAOM

manufacturing and Operations Management

 

از دیدگاه سیستمی سازمان­های تولیدی برای تولید محصولات خود ورودی­هایی را دریافت نموده و با انجام عملیات بر روی آنها « کلاها و خدمات » را ایجاد می­نمایند. به طور کلی ورودی­های هر سیستم شامل: مدیریت، سرمایه، انسان و تکنولوژی می باشند. مدیریت تولید و عملیات کلیه فعالیت­های مستقیم مربوط به تولید کالا یا ارائه خدمات برای نیل به اهداف سازمان را در بر می­گیرد. برخی از این خدمات در ذیل به طور خلاصه مطرح شده است:

پیش بینی تقاضا: پیش بینی میزان فروش یک محصول شرط لازم برنامه ریزی سالانه تولید آن محصول است؛ پیش بینی از یک سو فرآیندی نامطمئن است، چون با یقین نمی توان درباره آینده سخن گفت و از سویی هرچه افق پیش بینی وسیع تر شود به دلیل آنکه متغیرهای بیشتری دخیل می شوند، عدم اطمینان بیشتر می شود.

تجزیه تحلیل نقطه سر به سر: رابطه بین هزینه و درآمد و میزان تولید را مشخص می کند. هدف از تجزیه تحلیل نقطه سر به سر برآورد میزان یا تعداد تولید محصول به گونه ای است که فعالیت واحد تولیدی توجیه اقتصادی داشته باشد، و درآمد واحد تولیدی تضمین شده باشد.

طراحی و توسعه محصول: یکی دیگر از پیش نیازهای برنامه ریزی جامع تولید، در فرآیند مدیریت تولید و عملیات طراحی و توسعه محصول و خدمت است. برنامه ریزی جامع مناسب ترین ترکیب عوامل تولید برای تولید به میزان معین را مشخص می کند. پیش از انجام این برنامه ریزی باید یکایک اجزای محصول یا خدمت مورد نظر بطور دقیق طراحی شده باشد تا بتواند مطابق آن نیروی کار، مواد اولیه و دیگر امکانات تولید را تنظیم نموده و برنامه جامع تولید را تدوین نمود. این فعالیت نه یک بار بلکه در بازه های زمانی مشخصی لازم است. تغییر در شرایط بازار، نیازهای مشتریان، قوانین حاکم بر جامعه و روابط بین الملل، رقبا و پاسخگویی به مشکلات درون سازمانی، موجب می گردد که طراحی و توسعه محصول پویا باشد و دائما مورد توجه قرار گیرد. هدف از طراحی محصول چینش اجزاء محصول با توجه به امکانات توانایی ها و اهداف سازمان به نحوی که مشتری آن را انتخاب نماید که باعث افزایش مزایای رقابتی سازمان شود.

اتوماسیون: به کارگیری ماشین آلات، تجهیزات و وسایل حمل و نقل اتوماتیک، به منظور خودکارسازی فرآیند تولید و عملیات اتوماسیون گویند. هر واحد تولیدی بنابر میزان سرمایه و نیروی انسانی در دسترس و دانش فنی خود در سطحی از اتوماسیون است.

کارسنجی و زمان سنجی: یا ارزیابی کار و زمان نحوه بهینه انجام یک فعالیت را روش انجام فعالیت در حداقل زمان و با حداقل هزینه ممکن گویند. معمولا کارهایی که به افراد محول می گردد را به صورت غیر بهینه انجام می دهند. این به آن معنی است که فعالیت ها به صورتی انجام می گیرد که مشتمل بر اجزای حرکتی زائد است و طبعا زمان و هزینه ای بیش از حداقل بهینه را در بر می گیرد. در مطالعه کار ابتدا روش بهینه انجام یک فعالیت بدست می آید و سپس زمانی که کار با این روش یه طول می انجامد اندازه گیری می شود و استاندارد انجام آن تعیین می گردد.  مطالعه کار باعث افزایش کارایی و بهره وری تولید می گردد.

برنامه ریزی مواد اولیه و قطعات (MRP) و مدیریت موجودی ها

برنامه ریزی مواد اولیه و قطعات تشکیل دهنده محصول در هر واحد صنعتی یکی از مسائل مهم تولید به شمار می­رود. در این برنامه علاوه بر تعیین میزان سفارش هر یک از قطعات باید تعیین شود که هر یک از قطعات و مواد اولیه، در چه زمان در خط تولید محیا باشند؛ تا هیچ کمبود و وقفه­ای در تولید بوجود نیاید. هدف اصلی برنامه ریزی مواد حصول اطمینان از آماده بودن مواد اولیه یا قطعات نیمه ساخته در زمان مورد نیاز و به مقدار مورد نیاز است. یکی از متداول­ترین تکنیک­های مورد استفاده در بخش برنامه ریزی و کنترل مواد، برنامه ریزی مواد اولیه و قطعات (MRP) است؛ خروجی فرآیند برنامه ریزی شامل برنامه سفارش خرید و برنامه سفارش تولید است و فرآیند آن موارد زیر را در بر می­گیرد:

  • تعیین میزان ساخت
  • تعیین برنامه ماهیانه تولید
  • مشخص نمودن نمودار ساختار محصول BOM
  • مشخص نمودن موجودی مواد اولیه و قطعات
  • تعیین نمودن زمان تاخیر تا دریافت سفارش هر یک از قطعات و مواد

مدیریت موجودی­ها تنها مواد اولیه و قطعات نیست بلکه مواردی چون: کالاهای نیمه ساخته، ماشین آلات، ابزارآلات تولیدی، لوازم تعمیرات آنها و کالاهای ساخته شده را نیز در بر می گیرد.

 

کنترل کیفیت آماری و کنترل کیفیت جامع (TQM)

کنترل کیفیت آماری ابزاری حیاتی است که با تعیین استانداردها، سنجش موارد تحت کنترل و یافتن خطاها و اصلاح آنها، کالاها و خدمات و یا فرآیندهای سازمانی را می توان تحت کنترل قرار داد. مفهوم مدیریت کیفیت جامع در سیستم­های نوین تولید مطرح گردیده­است. بر اساس این دیدگاه، کیفیت محصولات حاصل فعالیت همه اجزاء سازمان است. حاصل این نگرش استفاده از تکنیک­ها مختلف برای اعمال کنترل بر کلیه بخش­ها است که از طریق روحیه خود کنترلی بخش عظیمی از مساله تحقق می یابد. اجزاء کیفیت معمول شامل موارد زیر است:

  • عملکرد
  • ویژگی
  • قابلیت اطمینان
  • تطابق
  • دوام
  • زیبایی
  • ایمنی

خدمات مدیریت تولید و عملیات در سطوح متفاوت و گسترده­ای ارائه می­گردد. شرکت­های تولیدی می توانند به تناسب نیاز خود از این خدمات استفاده نموده و به اهداف تولیدی و سازمانی خود دست یابند.

موسسه مشاوره مدیریت قدر پارسیان آماده ارائه خدمات « مدیریت تولید و عملیات » برای شرکت های دولتی و خصوصی با مناسب ترین هزینه و بهترین کیفیت است.